De moederschoot van Europa

De parels van het kanton Graubünden

 
Wat heeft het Zwitserse kanton Graubünden te bieden? Over deze vraag hoeft Hans-Kaspar Schwarzenbach (48), woordvoerder van Sedrun Disentis Turismus, niet lang na te denken. ‘Duizend bergtoppen, honderdvijftig dalen, ruim zeshonderd meren en achthonderd hotels’, zegt de Zwitser glunderend.

Graubünden wordt wel de moederschoot van Europa genoemd. Hoog in de bergen van het kanton ontspringen stroompjes die zich ontwikkelen tot machtig stromende rivieren, zoals de Rijn. Schwarzenbach: ‘Deze rivier heeft welvaart gebracht in tal van Europese steden. Graubünden is feitelijk het hart van Europa. Door de bergen kun je nog steeds de oude Romeinse wegen volgen die Noord- en Zuid-Europa met elkaar verbonden.’

Voor de inwoners van de streek rondom het Gotthardmassief boden de bergen vooral een veilig toevluchtsoord in tijden van oorlog. Ze bouwden er tunnels en bunkers, plekken om te schuilen en te vechten. Deze bolwerken zijn er anno 2015 nog steeds, maar nu fungeren ze als hotels en gastenverblijven. Schwarzenbach: ‘Volgend jaar wordt hier de langste spoortunnel van Europa geopend, waarmee reizigers supersnel van Milaan naar Zürich kunnen reizen.’

Maighelshütte en Tomasee

Vanuit het bergdorp Disentis is het twee uur lopen naar de Maighelshütte, een op 2300 meter hoogte gelegen onderkomen voor bergsporters. Het Zwitserse leger bouwde de hut in 1943, en nadat eind jaren zestig een bijna duizend meter lange waterleiding was aangelegd mochten de toeristen er hun opwachting maken. Het is een belangrijke uitvalsbasis voor wandelaars, bergbeklimmers en mountainbikers. ‘De Maigelsgletscher is niet ver’, zegt Schwarzenbach. ‘Als je ’s nachts veilig op een slaapzaal ligt in de Maighelshütte kun je buiten de gletsjer horen schuren en schuiven. In de Maigelshütte is geen internet of telefoonbereik, velen ervaren dat als pure luxe.’

Vanuit de hut is het een paar uur lopen naar de Tomasee, een bergmeertje dat de oorsprong vormt van de Rijn. Alleen in de zomermaanden is het mogelijk om er te zwemmen, als de watertemperatuur de tien graden aantikt. Voor veel Europeanen geldt de bron van de Rijn als een mystiek bedevaartsoord. Zo speelt de rivier een hoofdrol in het 13e-eeuwse heldenepos Nibelungenlied, dat door de Duitse componist Wagner werd getoonzet tot een bombastische opera. De officiële taal in de streek rond de Tomasee is het Reto-Romaans, de oeroude Alpentaal die nog door 36.000 mensen wordt gesproken.

Lokkertjes voor waterpelgrims

Hij staat er echt: een rode vuurtoren, bovenop de Oberalppas. Schwarzenbach: ‘Het betreft een replica van de vuurtoren die in Hoek van Holland staat, daar waar de Rijn uitmondt. Het ding kan echt branden, en we zijn van plan er in de nabije toekomst ook nog een Rijnaak naast te leggen. We hebben nu eenmaal een sterke symbolische binding met water. Zo barst ons kanton van de bergmeertjes waarin mag worden gezwommen. Er zijn kleedcabines en steigers, de meertjes hebben een diepte van vier meter en zijn glashelder. Zwemmen in een bergmeer is een spirituele ervaring, je bent verbonden met basiselementen als lucht, aarde en water.’

Hardlopen, fietsen en klimmen

Voor hardlopers is Graubünden een eldorado. Bergroutes zijn er variërend van zeer technisch tot goed begaanbaar. Intensief de natuur beleven, dat is de kern van trailrunning. Om op het rechte pad te blijven is de Graubünden Hiking App onmisbaar. De applicatie bevat niet alleen de mooiste routes in de regio, maar kan ook offline worden geraadpleegd, inclusief snelheidsmeter en bergtoppenvinder. De Graubünden Hiking App is verkrijgbaar in de Google Play Store. Ook voor fietsers is er een uitgebreide infrastructuur. Fietsen kunnen mee op de trein, en er zijn zelfs elektrische fietsen te huur die bergprestaties leveren.
Schwarzenbach: ‘Sportklimmers komen volop aan hun trekken in het Alpventura Outdoor Park, waar gediplomeerde gidsen iedereen naar boven helpen. Voor beginners is er de klettersteig, die bestaat uit beugels die zijn vastgeklonken in de bergwand. Ambitieuze klimmers kunnen er leren rotsklimmen of abseilen. De klimroutes voldoen aan strenge veiligheidseisen, ongeacht de moeilijkheidsgraad.’

Goud zoeken

‘De Rijn herbergt een grotere goudvoorraad dan de bank van Zwitserland’, zegt Schwarzenbach. ‘Je haalt gewoon een zeef door de modder en spoelt hem schoon. Goud is zwaarder dan zand en blijft achter. Of je er rijk van wordt weet ik niet, maar de roep van het fortuin lokt veel gelukszoekers naar Disentis. Een dag werken levert ongeveer twintig euro op, gidsen kunnen je precies vertellen waar je de meeste kans hebt.’

Leven in de brouwerij

Machtig rust op een bergwand het uit de Middeleeuwen daterende klooster Disentis. De dertig monniken runnen een restaurant, een bakkerij, conferentiezalen, gastenverblijven, een school, een museum en een winkel. Meer dan 15.000 bezoekers komen jaarlijks proeven van notentaart en witbier, de plaatselijke specialiteiten. Schwarzenbach: ‘Commerciële activiteiten zijn noodzakelijk, maar het geestelijk leven staat hier al 1400 jaar centraal. De barokke kloosterkerk uit 1712 heeft een perfecte lichtinval en is rijk gedecoreerd. Een prachtige wenteltrap leidt naar de Mariakapel. Die geldt voor de vele gelovigen als een hoogtepunt.’

Informatie: www.MySwitserland.com

Bekijk hieronder de hele aflevering op Vimeo!